Polska w czasie II wojny światowej

Akcja „Burza” i Powstanie Warszawskie

A A A

W tym rozdziale:

„Burza”

Wycofywanie się wojsk niemieckich z ZSRS od sierpnia 1943 r. i zbliżanie Armii Czerwonej do ziem polskich zmuszało dowództwo AK do podjęcia decyzji o formie wystąpienia zbrojnego przeciw Niemcom. Kierownictwo wojskowe i cywilne Polski podziemnej znajdowało się w bardzo trudnej sytuacji, gdyż władze ZSRS nie utrzymywały stosunków z rządem polskim na uchodźstwie i popierały podporządkowany sobie i zdominowany przez komunistów ZPP. W październiku 1943 r. naczelny wódz gen. Kazimierz Sosnkowski nakazał rozpoczęcie przygotowań do podjęcia jawnej walki z Niemcami; wobec spodziewanych represji ze strony Sowietów i zagrożenia okupacją komunistyczną oddziały AK po likwidacji okupacji niemieckiej miały ponownie przejść do konspiracji. Następca gen. „Grota” na stanowisku dowódcy AK gen. Tadeusz Komorowski „Bór” zakwestionował rozkaz Sosnkowskiego i przedstawił odmienną koncepcję pod kryptonimem „Burza”. Zakładała ona zajmowanie obszarów polskich przez AK w walce z ustępującymi pod naporem Armii Czerwonej Niemcami, a następnie ujawnienie oddziałów AK oraz aparatu administracyjnego delegatury rządu i wystąpienie wobec władz sowieckich w roli gospodarza ziem polskich. Mimo świadomości ryzyka i wiedzy o dotychczasowej polityce sowieckiej wobec Polski plan „Burza” był kolejnym wyrazem dobrej woli Polaków w stosunku do ZSRS. Sądzono, że ewentualne wrogie posunięcia przeciwko suwerennym władzom polskim spotkają się z protestem zachodnich aliantów.

AK na Wileńszczyźnie i Nowogródczyźnie

AK na Wileńszczyźnie i Nowogródczyźnie

Armia Czerwona przekroczyła przedwojenną granicę Rzeczypospolitej 4 stycznia 1944 r. na Wołyniu. W marcu 27. Wołyńska Dywizja Piechoty wspólnie z wojskami sowieckimi prowadziła walki z Niemcami w rejonie Kowla. W czasie zmagań poniosła ciężkie straty (poległ dowódca dywizji płk Jan Wojciech Kiwerski „Oliwa”), zdołała jednak wyrwać się z okrążenia niemieckiego na Lubelszczyznę. W czerwcu do walki przystąpili żołnierze AK na Wileńszczyźnie, dowodzeni przez płk. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka”. Ukoronowaniem „Burzy” na tym obszarze była operacja „Ostra Brama”, czyli uderzenie na Wilno, rozpoczęte 7 lipca 1944 r. Miasto zdobyto wspólnie z Armią Czerwoną. Zgodnie z planem oddziały AK i polskie władze cywilne ujawniły się przed Sowietami. Po kilku dniach płk Krzyżanowski i jego oficerowie zostali aresztowani i zesłani do łagrów, a wkrótce po nich podobny los spotkał ponad 5 tys. żołnierzy AK. Podobny scenariusz powtórzył się na południu, gdzie jednostki AK walczyły z Niemcami o Lwów; zostały następnie rozbrojone przez Sowietów, a ich dowódcy i żołnierze – uwięzieni. Sytuacja nie zmieniła się po wkroczeniu Armii Czerwonej na ziemie leżące na zachód od linii Curzona. Żołnierze AK, którzy w drugiej połowie lipca podjęli walkę z Niemcami na Lubelszczyźnie oraz w Rzeszowskiem i oswobodzili własnymi siłami wiele miejscowości, byli rozbrajani, aresztowani i zsyłani do ZSRS. Podobnie potraktowano przedstawicieli polskiej administracji cywilnej. AK uniknęła rozbicia jedynie na Białostocczyźnie, gdzie komendant okręgu płk Władysław Liniarski „Mścisław” po walkach z Niemcami zabronił ujawniania struktur podziemia przed wojskami sowieckimi. Nie uchroniło to jednak ludności tego regionu przed pacyfikacjami i prześladowaniami ze strony Sowietów.

Materiały uzupełniające:

Polskie Państwo Podziemne
„Burza” na Białostocczyźnie
Pamięć.pl 2014/04
Polskie Państwo Podziemne
Kresy Wschodnie
Polskie Państwo Podziemne
Polacy na frontach II wojny
Polityka zagraniczna
Droga do „Burzy”
Pamięć.pl 2014/01
Polskie Państwo Podziemne
Biografie
Polskie Państwo Podziemne
Zanim nadeszła „Burza”
Pamięć.pl 2014/07-08
Polskie Państwo Podziemne
Okupacja sowiecka
Akcja „Ostra Brama”
Pamięć.pl 2014/07-08
Polskie Państwo Podziemne
Militaria
Powstanie Warszawskie
Orły ze znakiem Polski Walczącej
Pamięć.pl 2014/07-08
Militaria
Polacy na frontach II wojny
Komuniści
Ludowe Wojsko Polskie
Żołnierze wyklęci
Polskie Państwo Podziemne
Okupacja niemiecka
Rzeczpospolita Kampinoska
Pamięć.pl 2012/7
Żołnierze wyklęci
Tajemnica konspiracyjnego magazynu
Biuletyn IPN 2011/5-6
Polskie Państwo Podziemne
Biografie
Społeczeństwo
Polskie Państwo Podziemne
Komendant "Sławek"
Biuletyn IPN 2010/3
Polskie Państwo Podziemne
Okupacja niemiecka
Kresy Wschodnie
Okupacja sowiecka
Polskie Państwo Podziemne
Komunistyczny aparat represji
Kresy Wschodnie
Polskie Państwo Podziemne
Polskie Państwo Podziemne
Żołnierze wyklęci
Biografie
Polskie Państwo Podziemne
Dodatki do prasy – "Nasz Dziennik"
Polskie Państwo Podziemne
Akcja "Burza"
IPN TV - Historia dla Ciebie - Odcinek 29 część 1
Biografie
Polskie Państwo Podziemne
Wojsko Polskie do 1939 r.

Powstanie Warszawskie

Niepowodzenie „Burzy”, represje sowieckie wobec żołnierzy AK oraz zbliżanie się Armii Czerwonej do Warszawy zmuszały władze Polski podziemnej do podjęcia nowych decyzji. Generał Tadeusz Komorowski „Bór”, naciskany przez szefa sztabu gen. Tadeusza Pełczyńskiego i płk. Leopolda Okulickiego, uznał, że w obliczu bezpośredniego zagrożenia niepodległości Polski przez ZSRS, tworzący już komunistyczne ośrodki władzy z siedzibą w Lublinie, ostatnią szansą obrony polskich praw jest samodzielne uwolnienie Warszawy z rąk Niemców i objęcie władzy w mieście przez kierownictwo cywilne Polski podziemnej. Mimo obawy przed sowieckimi represjami uważano, że w imię obrony niepodległości Polski należy być gotowym na ofiary i ponieść ryzyko. Wierzono jednak, że aresztowania w samej Warszawie, odbywające się – w odróżnieniu od polskich Kresów – na oczach świata, muszą spowodować reakcję rządów Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych. Przekonanie to było nieuzasadnione, z czego jednak władze Polski podziemnej, nieinformowane przez rząd Mikołajczyka o rzeczywistym stosunku zachodnich sojuszników do sprawy niepodległości Polski, nie zdawały sobie sprawy.

Plakat powstańczy wzywający do walki z Niemcami

Plakat powstańczy wzywający do walki z Niemcami.

Na decyzję o rozpoczęciu powstania wpłynęły również prowokacyjne apele nadawane w końcu lipca 1944 r. z Moskwy przez rozgłośnię Związku Patriotów Polskich, wzywające mieszkańców stolicy do rozpoczęcia spontanicznej walki z Niemcami. Dowodziły one, że komuniści, mimo braku większych sił i wpływów, w chwili wkroczenia do miasta Armii Czerwonej, której jednostki znajdowały się w pobliżu warszawskiej Pragi, wystąpią zbrojnie, by narzucić swoją władzę. Podjętą decyzję uzasadniano po wojnie również nastrojem żołnierzy AK i mieszkańców stolicy, którzy domagali się odwetu za powszechny, trwający blisko pięć lat terror niemiecki, oraz wolą podjęcia walki w chwili widocznej przegranej III Rzeszy. Mieszkańcy stolicy z pogardą obserwowali butnych dotąd żołnierzy armii „narodu panów”, w popłochu wycofujących się na zachód; w ostatnich dniach lipca zlekceważyli również żądanie okupanta, by 100 tys. mężczyzn stawiło się do budowy fortyfikacji w mieście. Trudno jednak wyobrazić sobie, żeby podjęli walkę z Niemcami bez broni.

Dowódca AK wydał rozkaz rozpoczęcia walki o Warszawę 1 sierpnia 1944 r. o godzinie 17.00 (tzw. godzina „W”). Generał „Bór” działał za zgodą rządu, ale bez rozkazu Naczelnego Wodza. Zlekceważył również negatywne opinie większości oficerów Komendy Głównej AK, wskazujących na bardzo słabe uzbrojenie (tylko co dziewiąty żołnierz miał broń palną; pozostali byli wyposażeni jedynie w granaty i butelki z benzyną, a zapasy amunicji obliczano na kilka dni) i groźbę zniszczenia miasta w wyniku walk. Kierownictwo AK zostało również poinformowane, że nie otrzyma od zachodnich sojuszników spodziewanej pomocy w postaci zrzutów broni. Wśród zwolenników powstania dominowało jednak przekonanie, że braki w broni zostaną zrekompensowane męstwem żołnierzy podziemia, którzy zdobędą ją na wrogu. W pierwszych dniach walki żołnierze AK pod dowództwem płk. Antoniego Chruściela „Montera” opanowali Śródmieście, Stare Miasto, Wolę, Powiśle, gdzie zdobyto elektrownię, część Ochoty, Mokotowa i Żoliborza. W atakach przeprowadzonych w biały dzień ponieśli ciężkie straty. Na Pradze po dwóch dniach walk, wobec braku powodzenia, powstańcy ponownie przeszli do konspiracji. W zajętych przez AK dzielnicach miasta w rękach Niemców pozostało wiele umocnionych punktów obronnych, z których część powstańcy zdobyli w następnych dniach.

Warszawiacy przyjęli wybuch powstania z wielkim entuzjazmem. Powszechnie zapanowało uczucie odzyskania niepodległości. Na budynkach wywieszano flagi biało-czerwone, a powstańcy na każdym kroku otrzymywali wyrazy poparcia. Mieszkańcy stolicy dostarczali im żywność, pomagali w opiece nad rannymi, wznosili barykady – mimo iż Warszawa prowadziła walkę samotnie, jej żołnierze nie byli osamotnieni.

5 sierpnia Niemcy przystąpili do natarcia na Wolę. Podczas zdobywania powstańczych barykad wykorzystywali cywilów jako „żywe tarcze”. Na Woli Niemcy i współdziałające z nimi formacje kolaboracyjne złożone z obywateli sowieckich dopuścili się masowych zbrodni na ludności cywilnej. Zamordowano blisko 38 tys. ludzi, bez względu na wiek i płeć, w tym dzieci i ciężarne kobiety; wymordowano personel i pacjentów Szpitala Wolskiego.

Po zdobyciu Woli i Ochoty 11 sierpnia oddziały niemieckie, wspierane przez ciężką artylerię i lotnictwo oraz pociski rakietowe, nazywane przez powstańców „krowami”, uderzyły na Stare Miasto. Na skutek systematycznego ostrzału i bombardowań zabytkowa dzielnica została obrócona w gruzy. W tej sytuacji 1 i 2 września powstańcy przerwali tam walkę i przeszli kanałami do Śródmieścia i na Żoliborz. Twarda obrona Starówki pozwoliła powstańcom ze Śródmieścia na podjęcie działań zaczepnych, m.in. po kilku atakach opanowali budynek centrali telefonicznej – PAST-ę przy ul. Zielnej. Po upadku Starego Miasta, w zaciętych walkach toczonych przez cały wrzesień, Niemcy zdobyli, mimo heroicznej postawy powstańców, Powiśle, Czerniaków i Mokotów.

Żołnierze batalionu

Żołnierze batalionu "Miotła"

14 września Armia Czerwona, dotąd wstrzymująca swoje działania, zajęła Pragę. Z pomocą walczącej stolicy usiłowali przyjść wówczas żołnierze 1. Armii WP gen. Berlinga. Niewyszkoleni w walkach w mieście, pozbawieni wsparcia artyleryjskiego i lotniczego, przedostali się na lewy brzeg Wisły i wzięli udział w obronie Powiśla i Żoliborza. Ponieśli jednak znaczne straty – około 2300 poległych i zaginionych.

Kaźń mieszkańców warszawskiej Woli

Alianci, wbrew oczekiwaniom, przyjęli wybuch powstania obojętnie. Rząd Wielkiej Brytanii zarzucił władzom polskim, że nie uzgodniły terminu jego rozpoczęcia, i przez cały sierpień zwlekał z uznaniem AK za armię sojuszniczą, co posłużyło Niemcom za pretekst do mordowania wziętych do niewoli powstańców, w tym sanitariuszek. Zamordowano kilkanaście harcerek (większość w wieku od 15 do 17 lat) w Szpitalu Wolskim i wiele sanitariuszek, które pozostały z rannymi żołnierzami AK po upadku Starego Miasta. Prasa brytyjska początkowo milczała o powstaniu w Warszawie, później znaczna część pism bagatelizowała jego znaczenie, gorliwie tłumaczyła natomiast działania Stalina, który w pierwszych dniach sierpnia nakazał przerwanie ofensywy Armii Czerwonej na linii Wisły.

Rosjanie pozostali tam, gdzie stali

Po dramatycznych zabiegach władz polskich na uchodźstwie, głównie gen. Kazimierza Sosnkowskiego, lotnictwo polskie, brytyjskie i południowoafrykańskie podjęło loty do Warszawy, aby zaopatrzyć powstańców w broń, co w pewnym stopniu poprawiło ich sytuację. Operacje lotnicze utrudniała jednak długość trasy przemierzanej z Włoch nad obszarami znajdującymi się w rękach niemieckich. Po dokonaniu zrzutu samoloty musiały wracać do baz włoskich, ponieważ Stalin, nazywający dowódców powstania „garstką przestępców, którzy wszczęli awanturę warszawską w celu uchwycenia władzy”, do 10 września zabraniał sojuszniczym lotnikom lądowania na terenach zajętych przez Armię Czerwoną. W drugiej połowie września sporadycznej pomocy powstańcom udzielało również lotnictwo amerykańskie i sowieckie, jednak znaczna część zrzutów dostała się w ręce Niemców, którzy panowali już nad większością obszaru miasta.

Kiedy pod koniec września oddziały niemieckie zdobyły Żoliborz, dalsze prowadzenie walki stało się niemożliwe. Wobec braku żywności i leków dla rannych, tragicznych warunków życia ludności cywilnej oraz utraty nadziei na pomoc gen. Komorowski podjął decyzję o kapitulacji. Dwa dni później w Ożarowie podpisano układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie. Zgodnie z jego postanowieniami powstańcy złożyli broń i wyszli z miasta zwartymi formacjami, a następnie zostali wywiezieni do obozów jenieckich w Niemczech. Warszawę musiała opuścić również ludność cywilna. W powstaniu zginęło lub zaginęło ponad 18 tys. żołnierzy AK i 150 tys. cywilów. Straty niemieckie były nieproporcjonalnie niższe i wyniosły około 16 tys. zabitych i zaginionych żołnierzy. Po kapitulacji Warszawy Niemcy przystąpili do systematycznego niszczenia miasta. Wysadzono w powietrze wiele zabytków, m.in. Zamek Królewski, część pałacu w Łazienkach, Pałac Saski, kolumnę Zygmunta, liczne kościoły. Spalono największe polskie biblioteki: Narodową, Publiczną i Uniwersytecką oraz archiwa, z Archiwum Głównym Akt Dawnych na czele. Spośród 987 zabytkowych budowli ocalało 64. Łącznie zburzono 42 proc. domów i gmachów użyteczności publicznej.

Materiały uzupełniające:

Fotografia
Materiały edukacyjne
Miejsca uświęcone krwią
Pamięć.pl 2014/04
Recenzje
Polskie Państwo Podziemne
Zmarnowana szansa
Pamięć.pl 2014/01
Recenzje
Społeczeństwo
Powstanie non-fiction
Pamięć.pl 2014/06
Fotografia
Polskie Państwo Podziemne
Najdłuższy dzień Powstania
Pamięć.pl 2014/07-08
Recenzje
Kultura i nauka
Społeczeństwo
Polskie Państwo Podziemne
Powstanie Warszawskie
Kanał (film)
Pamięć.pl 2014/07-08
Polskie Państwo Podziemne
Militaria
Powstanie Warszawskie
Orły ze znakiem Polski Walczącej
Pamięć.pl 2014/07-08
Biografie
Kultura i nauka
Polskie Państwo Podziemne
Powstanie Warszawskie
Ostatnie dni Baczyńskiego
Pamięć.pl 2014/07-08
Polskie Państwo Podziemne
O edukacji
Jak uczyć o Powstaniu Warszawskim?
Pamięć.pl 2014/07-08
Polacy na frontach II wojny
Komuniści
Ludowe Wojsko Polskie
Powstanie Warszawskie
Sprowokowany (?) desant
Pamięć.pl 2014/09
Polskie Państwo Podziemne
Recenzje
O edukacji
Więcej niż walka zbrojna
Pamięć.pl 2014/09
Biografie
Polskie Państwo Podziemne
Powstanie Warszawskie
Fotografia
Polskie Państwo Podziemne
Militaria
Powstanie Warszawskie
Zrzuty dla Powstania
Pamięć.pl 2013/9
Militaria
Polacy na frontach II wojny
Komuniści
Ludowe Wojsko Polskie
Żołnierze wyklęci
Militaria
Polskie Państwo Podziemne
Konspiracyjne peemy
pamięć.pl 2013/7-8
Polskie Państwo Podziemne
Okupacja niemiecka
Biografie
Gruzy i kamienie
pamięć.pl 2013/7-8
Polskie Państwo Podziemne
Powstanie Warszawskie
Atak spod ziemi
Pamięć.pl 2013/7-8
Polskie Państwo Podziemne
Likwidatorzy w Powstaniu
pamięć.pl 2013/7-8
Fotografia
Komunistyczny aparat represji
Społeczeństwo
Powązki powstańcze
Pamięć.pl 2012/4-5
Nie strzelali do Polaków
Pamięć.pl 2012/4-5
Militaria
Polskie Państwo Podziemne
Powstanie Warszawskie
Granatniki z „Jajczarni”
Pamięć.pl 2012/4-5
Polskie Państwo Podziemne
Okupacja niemiecka
Rzeczpospolita Kampinoska
Pamięć.pl 2012/7
Dokumenty
Społeczeństwo
Listy z Powstania Warszawskiego
Biuletyn IPN 2011/8-9
Polskie Państwo Podziemne
W czyim imieniu?
Biuletyn IPN 2011/8-9
Recenzje
Powstanie Warszawskie
Polskie Państwo Podziemne
O edukacji
Społeczeństwo
Cicha noc, heilige Nacht
pamięć.pl 2012/09
Recenzje
Fotografia
Żywe ruiny Warszawy
pamięć.pl 2012/09
Militaria
Polskie Państwo Podziemne
Powstanie Warszawskie
Konspiracyjne granaty
Pamięć.pl 2013/12
Biografie
Polskie Państwo Podziemne
Kamienie na szaniec...
Biuletyn IPN 2011/8-9
Polskie Państwo Podziemne
Zbrodnie komunistyczne
Biografie
Jan Rodowicz "Anoda"
Patroni naszych ulic
Biografie
Polskie Państwo Podziemne
Kościół
Wojsko Polskie do 1939 r.
Mój tatuś zginął w Katyniu
Biuletyn IPN 2010/4
Młodzież
Społeczeństwo
Polskie Państwo Podziemne
Okupacja niemiecka
Biografie
Polskie Państwo Podziemne
Młodzież
Biografie
Polskie Państwo Podziemne
Powstanie Warszawskie
Wojsko Polskie do 1939 r.
„Monter”: dowódca powstania
Pamięć.pl 2015/07-08
Polskie Państwo Podziemne
Biografie
Polacy na frontach II wojny
Polskie Państwo Podziemne
Powstanie Warszawskie
Biografie
Polskie Państwo Podziemne
"Stach"
Biuletyn IPN 2009/8-9
Polskie Państwo Podziemne
Powstanie Warszawskie
Powstańczy Uniwersytet
Biuletyn IPN 2009/8-9
Biografie
Polskie Państwo Podziemne
Wojsko Polskie do 1939 r.
Powstanie Warszawskie
Polskie Państwo Podziemne
Polskie Państwo Podziemne
Warszawa '44
Dodatki do prasy – „Nowe Państwo – Niezależna Gazeta Polska”
Biografie
Polskie Państwo Podziemne
Żołnierze wyklęci
Wojsko Polskie do 1939 r.
Najmężniejszy z mężnych
Dodatki do prasy – "Rzeczpospolita"
Biografie
Polskie Państwo Podziemne
Zbrodnie komunistyczne
Polskie Państwo Podziemne
Materiały edukacyjne
Komuniści
Biografie
Polacy na frontach II wojny
Ludowe Wojsko Polskie
Zygmunt Berling (audycja)
Patroni naszych ulic

Spór o Powstanie Warszawskie

Powstanie było konsekwencją suwerennej decyzji władz Polski podziemnej, podjętej w obronie najwyższej wartości, za jaką uznawano niepodległość państwa, lecz wzbudzającej od samego początku silne kontrowersje wśród polskich polityków i wojskowych. Spór o to, czy miała ona swoje uzasadnienie, nie został zakończony i można przypuszczać, że będzie trwałym elementem dyskusji o historii Polski. W sierpniu 1944 r. gen. Anders publicznie nazwał wywołanie powstania zbrodnią, przeciwna powstaniu była część oficerów Komendy Głównej AK, a spośród środowisk politycznych – narodowcy i piłsudczycy (mimo iż uczestniczyli w powstańczej walce). Powstanie było kolejną, najbardziej dramatyczną demonstracją, która miała pokazać światu, jak wysoko Polacy cenią niepodległość zagrożoną przez sowiecki totalitaryzm. Zamiast jednak wymusić na aliantach pomoc walczącej Warszawie i stać się najważniejszym argumentem w dramatycznych zmaganiach o utrzymanie niepodległości Polski, powstanie zmusiło premiera Mikołajczyka do poniżających i bezskutecznych zabiegów u Stalina o pomoc militarną.

Rozpowszechniona opinia, jakoby wybuch Powstania Warszawskiego powstrzymał Stalina przed uczynieniem z Polski kolejnej republiki sowieckiej, nie znajduje żadnego potwierdzenia. Mało przekonujący jest pogląd, że rezygnacja z uderzenia na Niemców w Warszawie uwiarygodniłaby tezy sowieckiego dyktatora, iż Armia Krajowa nie prowadziła walki z III Rzeszą. Powstanie nie zmieniło stosunku Sowietów do polskich sił niepodległościowych, które nadal bezwzględnie zwalczali, nie wpłynęło też na politykę państw zachodnich. Klęska powstania była równoznaczna z klęską polskich dążeń niepodległościowych, przekreślonych ostatecznie postanowieniami przywódców ZSRS, Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii w następnym roku na konferencjach w Jałcie i w Poczdamie.

Czy jednak ofiara powstańców i pamięć o niej nie stały się ważnym elementem polskiej tożsamości narodowej ułatwiającym opór przeciw sowietyzacji Polski? Czy zniszczenie Warszawy – siedziby władz Polski podziemnej i centrum potencjalnego oporu wobec nowej okupacji – ułatwiło narzucenie komunistycznego totalitaryzmu oraz sowietyzację społeczeństwa? Dyskusja na temat będzie trwać, ale pewne było, że „Warszawa została zniszczona, spłonęła przeszłość i dusza Polski. Jesteśmy po jej stracie narodowo, kulturalnie, duchowo ubożsi” – pisał konserwatywny publicysta polityczny Stanisław Cat-Mackiewicz.

Spór o Powstanie Warszawskie pozostawił jeszcze inny nierozstrzygnięty dylemat. Czy ponoszenie ofiar i przelewanie krwi elity narodowej w walce o niepodległość w każdym wypadku jest koniecznością uświęcającą i oczyszczającą naród, a duma z bohaterstwa walczących rekompensuje brak wymiernych korzyści politycznych? Czy też racja tkwi w uniwersalnym przekonaniu, wyrażonym przez irlandzkiego polityka w przeddzień powstania wielkanocnego 1916 r., że „nikt nie ma prawa poświęcać innych, aby uczynić sobie krwawą niszę w historii”, a ofiara powstańców Warszawy pogłębiła klęskę Polski w II wojnie światowej?

Materiały uzupełniające:

Recenzje
Społeczeństwo
Powstanie non-fiction
Pamięć.pl 2014/06
Recenzje
Kultura i nauka
Społeczeństwo
Polskie Państwo Podziemne
Powstanie Warszawskie
Kanał (film)
Pamięć.pl 2014/07-08
Polskie Państwo Podziemne
O edukacji
Jak uczyć o Powstaniu Warszawskim?
Pamięć.pl 2014/07-08
Okupacja niemiecka
Polskie Państwo Podziemne
Spór o Powstanie Warszawskie
Biuletyn IPN 2009/8-9
Polskie Państwo Podziemne
Powstanie Warszawskie
Powstańczy Uniwersytet
Biuletyn IPN 2009/8-9
Poprzedni rozdział

Walka o Polskę na arenie międzynarodowej w latach 1941–1943. Dramat polskich Kresów

Następny rozdział

Utrata niepodległości

© 2015 Biuro Edukacji Publicznej IPN. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Autorzy publikacji: Adam Dziurok, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał
Koordynator projektu: Tomasz Ginter (tomasz.ginter@ipn.gov.pl)
Potrzebujesz
wersji
drukowanej?